Zeyn'Epmin
Co-Admin
Karizma Puanı: 2826
 Offline
Mesaj Sayısı: 3699
sonsuZa kadar... =))
|
 |
« : 08 Temmuz 2008, 19:43:38 » |
|
Uçak Teknisyeni Ders Modülleri
1. Matematik
2. Fizik
3. Temel Elektrik
4. Temel Elektronik
5. Dijital Teknikleri / Elektronik Alet Sistemleri
6. Malzeme ve Donanım
7. Bakım Uygulamaları
8. Temel Aerodinamik
9. İnsan Faktörleri
10. Havacılık Kanunları
11. Uçak Aerodinamiği, Yapıları ve Sistemleri
12. Helikopter Aerodinamiği, Yapıları ve Sistemleri
13. Hava Aracı Aerodinamiği, Yapıları ve Sistemleri
14. İtme (Propulsion)
15. Gaz Türbinli Motor
16. Pistonlu Motor
17. Pervane
18. Yedek konu
Söz konusu modüller eğitim ve/veya sınav gayesiyle alt-modüllere bölünebilirler.
Bu Ek’te verilen seviyeler deneyime bağlı olarak değiştirilebilir.
MODÜL 1. MATEMATİK
1.1 Aritmetik
Aritmetik terimler ve işaretler, çarpma ve bölme metotları, kesirler ve ondalıklar, faktöriyeller ve katlı sayılar, ağırlıklar, ölçüler ve değiştirme faktörleri, oran ve orantı, ortalama ve yüzdeler, yüz ölçümleri ve hacimler, kareler, küpler, karekök ve küp kök alma işlemleri.
1.2 Cebir
a)
• Basit cebir işlemlerini anlayıp değerlendirme, toplama, çıkarma, çarpma ve bölme, parantezli işlemlerin kullanımı, basit cebir kesirleri;
b)
• Lineer denklemler ve çözümleri;
• İndisler ve üslü ifadeler, negatif ve kesri indisler; binari ve diğer ilgili numara sistemleri;
• Eşanlı denklemler ve ikinci derece bir bilinmeyenli denklemler;
• Logaritmalar;
1.3 Geometri
a)
• Basit geometrik yapılar
b)
• Grafik gösterimler, grafiklerin özellikleri ve kullanımları,denklem/fonksiyonların grafikleri;
c)
• basit trigonometri, trigonometrik bağlantılar, tabloların ve dikdörtgensel ve kutupsal koordinatların kullanımı.
MODÜL 2. FİZİK
Öğrenci, Metrik, İngiliz ve Amerikan ölçü birim ve teknikleri hakkında yeterli derecede bilgi sahibi olmalıdır.
2.1 Madde (bilgisi)
• Maddenin doğası: kimyasal elementler, atomların yapısı, moleküller,
• Kimyasal bileşikler;
• Haller: katı, sıvı ve gaz;
• Haller arası değişimler.
2.2 Mekanik
2.2.1 Statik
• Kuvvetler, momentler ve çiftleri, vektörel gösterilişler;
• Ağırlık merkezi;
• Gerilme, burkulma ve esneklik teorisi elemanları; gerilme, sıkıştırma, kesme ve burulma;
• Katı, sıvı ve gazların cinsleri ve özellikleri;
• Sıvılarda basınç ve yer değiştirmeler (barometreler)
2.2.2 Kinetik
• Lineer (doğrusal) hareket: doğru bir hat üzerinde düzgün hareket, sabit ivmeli hareket (yer çekimi tesirindeki hareket);
• Döner hareket: düzgün çembersel hareket, merkezkaç/merkezcil kuvvetler;
• Periyodik hareket: harmonik (sarkaç) hareketi;
• Basit vibrasyon teorisi, harmonikler ve rezonans;
• Hız oranları, mekanik avantaj ve verim.
2.2.3 Dinamik
a)
• Kütle;
• Kuvvet, atalet, iş, güç, enerji (potansiyel, kinetik ve toplam enerji), ısı, verim;
b)
• Momentum, momentumun korunumu;
• İtme (içtepi, impuls);
• Cayroskopik prensipler;
• Sürtünme: doğası ve etkileri, sürtünme katsayısı (yuvarlanma direnci).
2.2.4 Akışkanlar dinamiği
a)
• Özgül ağırlık ve yoğunluk;
b)
• Viskozite, sıvı direnci, akış etkileri;
• Sıkıştırılabilirliğin sıvılar üzerindeki etkileri;
• Statik, dinamik ve toplam basınç: Bernouilli teoremi, venturi.
2.3 Termodinamik
a)
• Sıcaklık: termometreler ve sıcaklık skalaları: Selsius, Fahrenhayt ve Kelvin; Isı tanımı.
b)
• Isıl kapasite, özgül ısı;
• Isı transferi, konveksiyon, radyasyon ve kondüksiyon;
• Hacimsel genişleme (genleşme);
• Termodinamiğin birinci ve ikinci kanunları;
• Gazlar: ideal gaz kanunları; sabit hacim ve sabit basınçdaki özgül ısı; gazların genleşmesi ile yapılan iş;
• Izotermal, adiabatik genleşme ve sıkışma, motor çevrimleri, sabit hacim ve sabit basınç, soğutucular ve ısı pompaları;
• Füzyon ve buharlaşma gizli ısıları, termal enerji, yanma ısısı.
2.4 Optik (Işık)
• Işığın doğası; ışığın hızı;
• Yansıma ve kırılma kanunları: düz yüzeylerden yansıma, küresel aynalardan yansıma,kırılma, lensler;
• Fiber optik.
2.5 Dalga hareketi ve Ses
• Dalga hareketi: mekanik dalgalar, sinüsoidal dalga hareketi, interferans olayı, sabit dalgalar;
• Ses: ses hızı, sesin oluşumu, ses şiddeti, perde ve kalitesi, Doppler etkisi.
MODÜL 3. ELEKTRİK TEMELLERİ
3.1 Elektron Teorisi
• Elektrik yüklerinin atomlar, moleküller, iyonlar ve birleşikler içerisindeki yapıları ve dağılımı; İletken, yarı iletken ve yalıtkanların molar yapısı.
3.2 Statik Elektrik ve İletimi
• Statik elektrik ve elektrostatik yüklerinin dağılımı;
• Elektrostatik çekim ve itme; yük birimleri,Coulomb kanunu;
• Elektriğin katı cisimler, sıvılar, gazlar ve vakumda iletimi.
3.3 Elektrik Terimleri
• Terimler, birim (ünite) değerleri ve bunları etkileyen faktörler: potansiyel farkı, eletromotor kuvvet, voltaj, akım, direnç, iletkenlik, yük, konvansiyel akım akışı, elektron akışı
3.4 Elektrik Oluşması
• Elektriğin belirtilen şekillerde oluşması: ışık, ısı, sürtünme, basınç, kimyasal reaksiyon, manyetizma ve hareket.
3.5 DC Elektrik Kaynakları
• Yapısal özellikler ve kimyasal reksiyonlar: birincil piller,ikincil piller, kurşun asitli piller, nikel kadmium piller, diğer alkalin piller;
• Seri ve parallel bağlı piller;
• Batarya içi direnç ve etkileri;
• Termokopillerin yapısı, malzemeleri ve çalışması;
• Foto-sell lerin çalışması.
3.6 DC Devreleri
• Ohm kanunu, Kirşof’un voltaj ve akım kanunları;
• Yukarıdaki kanunları kullanarak direnç, voltaj ve akımın hesaplanmaları;
• Bir kaynağın iç direncinin anlamı.
3.7 Direnç / Rezistör
a)
• Direnç ve etkilediği faktörler;
• Özgül direnç;
• Direnç renk kodları, değerleri ve toleransları, tercih edilen değerleri, watt oranları;
• Seri ve parallel bağlı dirençler;
• Toplam direncin seri, parallel, ve seri-parallel kombinasyonlarında hesaplanması;
• Potansiyometre ve reostaların çalışma ve kullanımları;
• Wheatstone köprüsünün çalışması.
b)
• Pozitif ve negatif sıcaklık katsayılı iletim (kondüktans);
• Sabit rezistörler, sabitlik, tolerans ve sınırlar, yapısal metodlar;
• Değişken rezistörler, termistörler, voltaj bağımlı dirençler;
• Potansiyometrelerin ve reostaların yapıları;
• Wheatstone köprüsünün yapısı.
3.8 Güç
• Güç, iş ve enerji (kinetik ve potensiyel);
• Rezistör ile güç azaltılımı;
• Güç formülü;
• Güç, iş ve enerji ile ilgili hesaplar.
3.9 Kapasitans / Kondansatör
• Kondansatörün çalışması ve işlemi;
• Kapasitansı etkileyen unsurlar: plakaların yüzeyi, plakalar
arası uzaklık, plakaların sayısı, dielektrik ve dielektrik katsayısı, çalışma voltajı, voltaj oranları;
• Kondansatör tipleri, yapıları ve fonksiyonları;
• Kondansatör renk kodları;
• Seri ve parallel devrelerde kapasitans ve voltaj hesaplanması;
• Kondansatörün exponansiyel şarj ve deşarjı, zaman sabitleri;
• Kondansatörlerin testleri.
3.10 Manyetizma
a)
• Manyetizma teorisi;
• Mıknatısın özellikleri;
• Dünyanın manyetik sahasında asılı bir mıknatısın hareketi;
• Manyetizasyon ve demanyetizasyon;
• Manyetik koruma;
• Manyetik maddelerin değişik tipleri;
• Elektromıknatıs yapısı ve çalışma prensipleri;
• Akım taşıyan bir iletkenin etrafında oluşan manyetik alanı belirleyen ‘el’ kuralları.
b)
• Manyetomotor kuvvet, alan şiddeti, manyetik akış yoğunluğu, geçirgenlik, histerezis eğrisi, kalıcılık, zorunlu kuvvet relüktansı, doyma noktası, ‘eddy’ akımları;
• Mıknatısların bakım ve saklanmasındaki tedbirler.
3.11 İndüktans / İndüktör (bobin)
• Faraday kanunları;
• Bir manyetik alanda hareket eden bir iletkenin voltaj indüklenmesi;
• İndüksiyon prensipleri;
• İndüktif bir voltaj boyutunun oluşturduğu etkiler: manyetik alan şiddeti, akış (flux) oran değişimleri, iletken sarım sayısı;
• Karşılıklı indüksiyon;
• Birinci akımın değişim oranının ve karşılıklı indüktansın, indüklenmiş voltaj üzerindeki etkileri;
• Karşılıklı indüktansı etkileyen faktörler: bobin sarım sayısı, bobinin fiziksel boyutları, bobinin geçirgenliği, bobinlerin birbirlerine karşı konumları;
• Lenz kanunları ve polariteyi belirleyen kanunlar; geri(arka) emf, self indüksiyon;
• Doyum (satürasyon) noktası;
• İndüktörlerin temel kullanım alanları.
3.12 DC Motor / Jeneratör Teorileri
• Temel motor ve jeneratör teorileri;
• DC jeneratörün komponentlerinin yapısı ve amaçları;
• DC jeneratörlerin çalışması, ve çıkış değerleri ile akım yönünü etkileyen hususlar;
• DC motorların çalışması, çıkış gücü, tork, hız ve dönüş yönlerini etkileyen hususlar;
• Seri, şönt veya bileşik sarımlı motorlar;
• Starter jeneratörün yapısı
3.13 AC (Alternatif Akım) Teorisi
• Sinüsoidal dalga şekli: faz, periyot, frekans, saykıl;
• Ani, ortalama, kare kök, pik(zirve), zirveden zirveye akım değerleri ve bu değerlerin, voltaj, akım ve güce bağlı olarak hesaplanmaları;
• Üçgen/Kare dalgalar;
• Tek/Üç faz prensipleri.
3.14 Rezistif (R), Kapasitif (C) ve İndüktif (L) Devreler
• L, C ve R devreleri, parallel, seri ve seri-parallel hallerde voltaj ve akımların faz ilişkileri;
• L, C ve R devrelerinde güç kaybı;
• Empedans, faz açısı, güç faktörü ve akım hesapları;
• Gerçek güç, gözüken güç ve reaktif güç hesapları.
3.15 Transformatörler
• Transformatör yapısı prensipleri ve çalışması;
• Transformatör kayıpları ve bunları önleme metodları;
• Transformatörlerin yüklü ve yüksüz durumlardaki davranışları;
• Güç transferi, verim, polarite işaretleri;
• Primer ve seconder akımlar, voltajlar, sarım oranları, güç, verim;
• Oto-transformatörler.
3.16 Filtreler
• Filtrelerin çalışma, uygulama ve kullanımları: düşük geçiş, yüksek geçiş, band geçiş, band durdurma.
3.17 AC Jeneratörler
• Halkanın manyetik alan içerisinde dönmesi ve dalga şeklinin oluşumu; Döner çerçeveli ve döner alan tipli AC jeneratörlerinin çalışma ve yapı (bilgisi);
• Tek faz, iki faz, ve üç fazlı alternatörler;
• Üç faz star ve delta bağlantılar avantajları ve kullanımları;
• Çizgi ve faz voltaj ve akımlarının hesapları;
• Üç fazlı bir sistemde güç hesapları; Daimi mıknatıslı jeneratörler.
3.18 AC Motorlar
• Tek ve çok fazlı AC senkron endüksiyon motorlarının yapıları, çalışma prensipleri ve özellikleri;
• Hız kontrol ve dönüş yönü yöntemleri;
• Bir döner alan oluşturmak için yöntemler: kondansatör, bobin, tayflı veya ayrık kutup.
MODÜL 4. ELEKTRONİK TEMELLERİ
4.1 Yarı-iletkenler
4.1.1 Diodlar
a)
• Diod sembolleri;
• Diod karakteristikleri ve özellikleri;
• Seri ve parallel bağlı diodlar;
• Silikon kontrollu doğrultucular (SRC, tristörler), ışık veren diodlar, foto geçirgen diodlar, varistörler, doğrultucu diodlar;
• Diodların çalışma testleri.
b)
• Malzemeler, elektron konfigürasyonu, elektriksel özellikler;
• P ve N tipi maddeler: birikimin iletken özelliği, esas ve yardımcı taşıyıcılar üzerindeki etkileri;
• Bir yarı-iletkende PN jonksiyonu, ‘bias’sız, ön ‘bias’lı ve ters ‘bias’lı PN jonksiyonlarında potansiyel (farkının) oluşması;
• Diod parametreleri: ters pik voltajı, maksimum ön akım, sıcaklık, frekans, sızma akımı, güç sarfiyatı;
• Diodların devrelerde çalışması ve işlemleri: makaslar, tutucular, tam ve yarım dalga doğrultucuları, köprü devreleri, voltaj çifteyici ve üçleyicileri; Belirtilen cihazların detaylı çalışma ve özelliklerinin tanımlanması: silikon kontrollu doğrultucu (tristör), ışık veren diod, Shottky diodu, foto geçirgen diod,varaktor diod, varistor, doğrultucu diodlar, Zener diod.
4.1.2 Transistörler
a)
• Transistör sembolleri;
• Komponent tanımı ve yönlendirme;
• Transistör karakteristikleri ve özellikleri.
b)
• PNP ve NPN transistörlerinin yapısı ve çalışması;
• Baz, kollektör ve emitter konfigürasyonları; transistör testleri;
• Diğer transistör tiplerine genel bakış ve kullanımlar;
• Transistörlerin uygulamaları: amplifikatör sınıfları (A, B, C)
• Basit devreler: bias, dekuplaj, geri besleme ve stabilizasyon;
• Çok kademeli devre prensipleri: kaskad, it-çek, ossilatörler, çoklu vibratörler, flip-flop devreleri.
4.1.3 Entegre Devreler
a)
• Lojik devrelerin ve lineer devre/operasyonel amplifikatörlerin tanımı ve çalışması.
b)
• Lojik devrelerin ve lineer devrelerin tanımı ve çalışması;
• Bir operasyonel amplifikatörün çalışma ve fonksiyonlarına giriş: entegratör, diferansiyatör, voltaj takipcisi, komparatör;
• Operasyon ve amplifikatör kademelerinin birleştirme metodları: rezistif kapasitif, endüktif (transformer), endüktif rezistif (IR), doğrudan;
• Pozitif ve negatif geri beslemelerin avantaj ve dezavantajları.
4.2 Basılı Devre Bordları (PCB)
• Basılı devre bordlarının tanım ve kullanımları.
4.3 Servomekanizmalar
a)
• Belirtilen terimlerin anlaşılması: Açık ve kapalı halka sistemleri, geri besleme, ‘follow up’, analog, transdüserler;
• Belirtilen sinkro sistem komponent / özellilerinin çalışma prensipleri ve kullanımları: ‘resolver’ lar, ‘differential’, kumanda ve tork, transformerlar, endüktans ve kapasitans transmitterleri.
b)
• Belirtilen terimlerin anlaşılması: Açık ve kapalı halka sistemleri, geri besleme, ‘follow up’, analog, transdüser, sıfır, damping, geri besleme, atıl bant (deadband);
• Belirtilen sinkro sistem komponentlerinin yapı, çalışma ve kullanımları: ‘resolver’ lar, ‘differential’, kumanda ve tork, E ve I transformerleri, endüktans ve kapasitans transmitterleri, sinkro transmitterler;
• Servomekanizma hataları, sinkro ayaklarının ters bağlanması, arıza yakalama.
MODÜL 5. DİJİTAL TEKNİKLER
ELEKTRONİK ENSTRÜMAN SİSTEMLERİ
5.1 Elektronik Enstrüman (Alet) Sistemleri
• Elektronik enstrüman sistemlerinin tipik düzenlemeleri ve kokpitdeki donanımları
5.2 Numaralama Sistemleri
• Numaralama sistemleri: binari, oktal ve heksadesimal;
• Binari ile desimal, oktal ile hexadesimal sistemler v.s. arasındaki değiştirme
5.3 Data Çevirmeler
• Analog Data, Dijital Data;
• Analogtan dijitale ve dijitalden analoga çeviricilerin çalışma ve uygulamaları, giriş ve çıkışlar, çeşitli tiplerin sınırlandırılmaları.
5.4 Data ‘Bus’ ları
• Hava aracı sistemlerindeki data ‘bus’ların çalışması,ARINC ve diğer spesifikasyonlar hakkında bilgiler.
5.5 Lojic Devreler
a)
• Genel lojik kapı sembollerinin, tabloların ve eşdeğer devrelerin tanımı;
• Hava aracı sistemlerinde, şematik diagramlarda kullanılan uygulamalar.
b)
• Lojik diagramların yorumlanması.
5.6 Temel Bilgisayar Yapısı
a)
• Bilgisayar terimleri (bit, bayt, yazılım, donanım, CPU, IC, ve RAM, ROM, PROM gibi çeşitli hafıza devreleri,
• Bilgisayar teknolojisi (hava aracı sistemlerine uygulanan).
b)
• Bilgisayralara ait terimler;
• Bir mikro-kompüterin çalışması, yapısı ve bağlı olduğu ‘bus’ sistemi de dahil olmak üzere ana komponentleri ile bağlantıları;
• Tekli veya çoklu adresli talimat kelimelerindeki bilgiler;
• Hafıza ile ilgili terimler;
• Tipik hafıza cihazlarının çalışması;
• Çeşitli ‘data’ depolama sistemlerinin çalışması, avantajları ve dezavantajları
5.7 Mikroprosesörler
• Gerçekleştirilen işlemler ve bir mikroprosesörün kapsamlı olarak çalışması;
• Belirtilen mikroprosesör element’lerinin çalışma prensipleri: kontrol ve işlem ünitesi, zaman saati, kayıt, aritmetik mantık ünitesi.
5.8 Entegre Devreler
• ‘Encoder’ ve ‘decoder’ ların çalışma ve kullanımı; Encoder çeşitlerinin fonksiyonları;
• Orta, büyük ve çok büyük skalalı entegrasyonların kullanımı;
5.9 ‘Multiplex’ işlemleri
• ‘Multiplexer’ ve ‘demultiplexer’ lerin çalışma, uygulama ve lojik diagramlarındaki tanımlamaları.
5.10 Fiber Optikler – 1 2
• Fiber optik ile data transmisyonunun elektrik kabloları ile yapılan yayınlara karşılık avantaj ve dezavantajları;
• Fiber optik data bus’u;
• Fiber optik ile ilgili terimler;
• Uç bağlantıları;
• Coupler’ lar, kumanda terminalleri, uzak terminaller;
• Fiber optik’lerin hava aracı sistemlerindeki uygulamaları
5.11 Electronik Göstergeler (display’ler) – 2 2
• Modern hava aracılarda kullanılan genel tipdeki Katod ışın tüpleri, Işık veren diod ve likid kristal gösterge gibi displaylerin çalışma prensipleri.
5.12 Elektrostatik (deşarjlara) Hassas Uniteler 1 2 2
• Elektrostatik deşarjlara hassas komponentlerin özel taşıma/kullanma yöntemleri (handling);
• Risk ve muhtemel hasar konularında duyarlılık; komponentler ve insanlar için anti-statik koruma uniteleri.
5.13 Yazılım (Software) kullanım ve kontrolu – 2 2
• Yazılım ile ilgili tahditler, uçabilirlik (airworthiness) gereksinimleri ve yazılım programlarında yapılacak onaysız değişikliklerin neden olabileceği felaketler konularında uyarıcı bilgiler.
5.14 Elektromanyetik Çevre – 2 2
• Aşağıdaki durumların elektronik sistemler ile ilgili bakım usullerine etkileri:
EMC- Elektromanyetik uyum
EM - Elektromanyetik girişim
HIRF- Yüksek şiddetli radyasyon alanı
Yıldırım/yıldırımdan korunma
5.15 Tipik Elektronik / Dijital Hava aracı Sistemleri – 2 2
• Aşağıda örnekleri verilen, BITE (içinde takılı test ekipmanı) test unsuru içeren tipik hava aracı elektronik/dijital sistemlerin genel bilgileri:
ACARS -ARINC komünikasyon ve adresleme ve kayıtlama sistemi
ECAM- Elektronik merkezli hava aracı gözlemleme/kontrol
EFIS- Elektronik uçuş aletleri sistemi
EICAS- Motor belirtileri ve ekip ikaz sistemi
FBW- Joystik’le uçuş (Fly by Wire)
FMS- Uçuş idare sistemi
GPS- Küresel konumlama sistemi
IRS- Atalet referans sistemi
TCAS- Trafik ikaz ve çarpışmayı önleme sistemi
Not: Benzer sistemler için değişik imalatçılar değişik terimler kullanabilirler.
MODÜL 6. MALZEMELER VE DONANIM
6.1 Hava aracı Malzemeleri – Demir esaslı
a) 1 2 1
• Hava araçlarında kullanılan genel alaşımlı çeliklerin nitelikleri, özellikleri ve tanımlamaları;
• Alaşımlı çeliklerin ısıl işlemleri ve uygulamaları;
b) – 1 1
• Demir esaslı malzemelerin sertlik, gerilme dayanımı, yorulma ve çarpma direnci konularında deneyleri.
6.2 Hava aracı Malzemeleri – Demir olmayan esaslı
a) 1 2 1
• Hava araçlarında kullanılan genel anlamda demir olmayan malzemelerin nitelikleri, özellikleri ve tanımlamaları;
• Demir olmayan malzemelerin ısıl işlemleri ve uygulamaları;
b) – 1 1
• Demir olmayan malzemelerin sertlik, gerilme dayanımı, yorulma ve çarpma direnci konularında deneyleri.
6.3 Hava aracı Malzemeleri – Kompozit ve Metal olmayan
a) 1 2 2
• Hava araçlarında kullanılan genel anlamda kompozit ve metal olmayan, ağaç esaslıların dışında, malzemelerin nitelikleri, özellikleri ve tanımlamaları.
• Sızdırmazlık sağlayıcı ve yapıştırıcı malzemeler.
b) 1 2 –
• Kompozit malzemelerdeki hataların tespiti.
• Kompozit malzemelerin tamiri.
6.4 Korozyon
a) 1 1 1
• Kimyasal esaslar;
• Galvanik etkiler, mikrobiolojik nedenler ve stres sonucu korozyon.
b) 2 3 2
• Korozyon tipleri ve tanımları;
• Korozyon nedenleri;
• Malzeme tipleri, korozyona yatkınlık.
6.5 Bağlayıcılar
6.5.1 Vida dişleri 2 2 2
• Vida tanımları;
• Diş şekilleri, hava araçlarında kullanılan vidaların dişlerinin şekilleri, boyutları ve toleransları;
• Vida dişlerinin ölçümleri.
6.5.2 Cıvatalar, saplamalar ve vidalar 2 2 2
• Cıvata tipleri: hava aracı cıvatalarının özellikleri, tanım ve işaretleri ve enternasyonel standartları;
• Somunlar: kendinden emniyetli, çapa, standart tipler;
• Makina vidaları: hava aracı spesifikasyonları;
• Saplamalar: Tip ve kullanımları, takma ve sökme;
• Kendinden kılavuzlu vidalar, doweller.
6.5.3 Kilitleme aletleri 2 2 2
• Şerit ve yaylı rondelalar, kilitleme plakaları, yarık pimler, kontra somunlar, emniyet teli kiliti, çabuk açılan tutucular, kamalar, klipsler, kama pimler.
6.5.4 Hava aracı perçinleri 1 2 1
• Tam ve kör perçinler: özellikleri ve tanımlanmaları, ısıl işlemler.
6.6 Borular ve rekorlar
a) 2 2 2
• Hava araçlarında kullanılan sabit ve esnek borular ve bağlantı elemanlarının tanımlanmaları ve tipleri.
b) 2 2 1
• Hava aracı hidrolik, yakıt, yağ, pnömatik ve hava sistem borularındaki standart rekorlar.
6.7 Yaylar – 2 1
• Yay tipleri, malzemeleri, özellikleri ve uygulamalar.
6.8 Yataklar 1 2 2
• Yatakların gayesi, yükler, malzemeler, yapıları;
• Yatak tipleri ve uygulamaları.
6.9 Transmisyonlar 1 2 2
• Dişli tipleri ve uygulamaları;
• Dişli oranları, düşürücü ve arttırıcı dişli sistemleri, döndürülen ve döndüren dişliler, rölanti (idle) dişliler, dişlilerin birbirine geçme şekilleri;
• Kayış ve kasnaklar, zincirler ve zincir dişlileri.
6.10 Kumanda Kabloları 1 2 1
• Kablo tipleri;
• Uç eklemeleri, gergi yerleri ve denkleme cihazları;
• Makara ve kablo sistemi elemanları;
• Kavisli kablolar;
• Hava aracı elastiki kumanda sistemleri.
6.11 Elektrik Kabloları ve Konnektörleri 1 2 2
• Kablo tipleri, yapıları ve özellikleri;
• Yüksek voltaj ve koaksiyel kablolar;
• Kıvırma (crimping);
• Konnektör tipleri, pimler, prizler, fişler, yalıtkanlar, akım ve voltaj değerleri, kaplin, tanıtma kodları.
MODÜL 7. BAKIM UYGULAMALARI
7.1 Emniyet Kuralları – Hava aracı ve Atölye 3 3 3
• Emniyetli işçilik hususları, elektrik, gazlar özellikle oksijen-, yağlar ve kimyasal maddeler ile ilgili işlerde alınması gereken emniyet tedbirleri.
• Aynı zamanda, bu tehlikelerin bir veya birkaçına ilişkin bir yangın veya kaza da yapılacak giderme/çareler talimatları.
7.2 Atölye Uygulamaları 3 3 3
• Aletlerin bakımı, kontrolleri, atölye malzemelerinin kullanımı;
• Boyutlar, kabuller ve toleranslar, işçilik standartları;
• Alet ve ekipmanların kalibrasyonu, kalibrasyon standartları.
7.3 Aletler/Takımlar 3 3 3
• Genel el alet/takım tipleri;
• Genel güç alet/takım tipleri;
• Hassas ölçü alet/takımlarının çalışması ve kullanımları;
• Yağlama ekipmanı ve usulleri;
• Elektrik genel test cihazlarının çalışması, işlevi ve kullanımı.
7.4 Aviyonik Genel Test Cihazları – 2 3
• Aviyonik genel test cihazlarının çalışması ve işlemleri.
7.5 Mühendislik Çizimleri, Diyagramlar ve Standartlar 1 2 2
• Çizim tipleri ve diyagramlar, semboller, boyutlar, toleranslar ve projeksiyonlar;
• Çizim altı tanıtım bloğunu anlama/tanımlama;
• Mikrofilm, mikrofiş ve kompüterize gösterilişler; (Air Transport Association (ATA) of America’ ya ait Specification 100’ün bilinmesi);
• ISO, AN, MS, NAS ve MIL’ i içeren havacılık ve diğer ilgili standartlar hakkında genel bilgi;
• ‘Wiring’ diyagramları ve şematik diyagramlar.
7.6 Uyumlar ve Kleranslar 1 2 1
• Cıvata delikleri için matkap ölçüleri, sınıfları ve uyumları;
• Uyumlar ve kleransların genel sistemleri;
• Hava aracı ve motorlar hakkındaki uyumlar ve kleranslar için program;
• Bükülme, burulma ve aşınma limitleri;
• Şaftlar, yataklar ve diğer parçaların kontrolleri için standart metotlar.
7.7 Elektrik Kabloları ve Konnektörler 1 2 2
• Süreklilik, yalıtım ve birleştirme (bonding) teknikleri ve testleri;
• Bükme (crimp) aletlerinin kullanımı: el ve hidrolik çalışmalı;
• Bükme bağlantılarının test edilmesi;
• Konnektörlerden pim çıkarma ve yerleştirme;
• Koaksiyal kablolar: testleri ve montaj tedbirleri;
• Elektrik hatlarında koruma teknikleri: Kablo koruma örgüsü ve örgü desteği, kablo kelepçeleri, koruyucu kılıf teknikleri (sıcaklık ile büzülen sargılama dahil), şild işlemi (shielding)
7.8 Perçinleme 1 2 –
• Perçinli bağlantılar, perçin aralıkları ve hatve;
• Perçinleme ve havşalama aletleri;
• Perçinli bağlantıların kontrolu;
7.9 Borular ve Hortumlar 1 2 –
• Hava aracı ince borularını eğme ve ağız açma;
• Hava aracı ince borularını ve hortumlarını kontrol ve test etme;
• İnce boruların yerleştirilme ve kelepçelenmesi.
7.10 Yaylar 1 2 –
• Yayların kontrolu ve test edilmesi.
7.11 Yataklar 1 2 –
• Yatakların test, temizlik ve kontrolları;
• Yatakların yağlama gereksinimleri;
• Yatakların hasarları ve nedenleri.
7.12 Transmisyonlar 1 2 –
• Dişlilerin kontrolu, backlash;
• Kayış ve kasnakların, zincirlerin ve dişlilerinin kontrolu;
• Dişli jakların, kollu tertiplerin, it-çek kol sistemlerinin kontrolu.
7.13 Kumanda Kabloları 1 2 –
• Uç bağlantılarının biçimlendirilmesi (swaging)
• Kumanda kablolarının kontrol ve testleri;
• Bükülebilir kablolar, hava aracı hareketli kumanda sistemleri.
7.14 Plaka Metal İşlemleri – 2 –
• Markalama ve eğilme sınırlamasının hesaplanması;
• Plaka metal işlenmesi, eğme ve şekil verme;
• Plaka metal işlemlerinin kontrolü.
7.15 Kaynak, Kaplama, Lehim ve Yapıştırma
a) – 2 2
• Lehim metodları, lehimli bağlantıların kontrolu,
b) – 2 –
• Kaynak ve kaplama yöntemleri;
• Kaynaklı ve kaplamalı bağlantıların kontrolu;
• Yapıştıma yöntemleri ve yapıştırılmış bağlantıların kontrolu.
7.16 Hava aracı Ağırlık ve Balansı
a) – 2 2
• Gravite (ağırlık) merkezi / Balans limitleri hesabı: ilgili dokümanların kullanılması;
b) – 2 –
• Ağırlık ölçümü için hava aracının hazırlanması;
• Ağırlık ölçümü.
7.17 Hava aracı İkmal/Servis (Handling) ve Depolama 2 2 2
• Uçağın taxi/itme-çekme ve bunlara ilişkin emniyet tedbirleri;
• Uçağın jaka (kriko) alınması, takozlama, emniyetleme ve ilgili emniyet tedbirleri;
• Hava aracı depolama yöntemleri;
• Yakıt alma/yakıt boşaltma prosedürleri;
• Buzdan arıtma/buzlanmayı önleme prosedürleri
• Elektrik, hidrolik ve pnömatik yer ikmalleri;
• Hava aracı ikmal/servis (handling) ve çalışma işlemlerinde çevre şartlarının etkileri.
7.18 Söküm, Kontrol, Tamir ve Montaj Teknikleri
a) 2 3 2
• Hata tipleri ve gözle kontrol teknikleri;
• Korozyon temizleme, değerlendirme ve tekrarından koruma.
b) – 2 –
• Genel tamir yöntemleri, Yapısal Tamir Manueli (Structural Repair Manual);
• Yaşlanma, yorulma ve korozyon denetleme/takip programları.
c) – 2 1
• Tahribatsız kontrol teknikleri, ‘penetrant’ boya, radiografik, ‘eddy’ akım, ses-üstü ve boroskop yöntemleri.
d) 2 2 2
• Söküm ve montaj teknikleri
e) – 2 2
• Arıza yakalama-giderme teknikleri
7.19 Normal-dışı Olaylar
a) 2 2 2
• Yıldırım ve HIRF (yüksek şiddette radyasyon alanı) na maruz olduktan sonraki kontroller.
b) 2 2 –
• Sert iniş ve türbülans içi uçuşlar gibi normal dışı durumların ardından yapılan kontroller.
7.20 Bakım Yöntemleri (Prosedürleri) 1 2 2
• Bakım planlaması;
• Modifikasyon prosedürleri;
• Depolar prosedürleri;
• Sertifikasyon/servise verme prosedürleri;
• Hava aracı işletme ile ilişkiler;
• Bakım kontrol-inceleme/kalite kontrol/ kalite güvence (assurance);
• İlave bakım prosedürleri
• Ömürlü komponentlerin takibi/kontrolü
MODÜL 8. TEMEL AERODİNAMİK
8.1 Atmosfer fiziği 1 2 2
Enternasyonal Standart Atmosfer (ISA), aerodinamiğe uygulanması
8.2 Aerodinamik 1 2 2
• Bir cisim etrafındaki hava akışı;
• Sınır tabakası, laminer ve türbülan akışlar, serbest akış hüzmesi, bağıl hava akışı, upwash ve downwash, vortisler, akış durması;
• Terimler: kamburluk, veter, ortalama aerodinamik veter, profil ‘drag’, ‘induced drag’, basınç merkezi, hücüm açısı, wash in ve wash out, pürüzsüzlük oranı, kanat şekli ve aspect oranı;çekiş (thrust), Ağırlık, Aerodinamik Bileşke; kaldırma (lift) ve Sürüklenme (drag) ın oluşması;Hücum Açısı, kaldırma(lift) Katsayısı, Sürüklenme Katsayısı, Kutupsal eğim, perdövites(Stall);
• Airfoil katılımları, buz, kar, don dahil.
8.3 Uçuş Teorisi 1 2 2
• Kaldırma, ağırlık, çekiş ve sürüklenme arasındaki ilişkiler;
• Süzülme oranı;
• Düzgün hal (steady state) uçuşları, performans
• Dönüş teorisi;
• Yük faktörünün etkileri: ‘stall’, uçuş zarfı ve yapısal sınırlamalar;
• Kaldırmanın arttırmaları.
8.4 Uçuş Stabilitesi ve Dinamiği 1 2 2
• Uzunlamasına, yatay ve doğrusal stabilite (aktif ve pasif).
MODÜL 9. İNSAN FAKTÖRLERİ
9.1 Genel 1 2 2
• İnsan faktörünü göz önüne alma gereği; insan faktörüne bağlantılı olaylar / insan hatası;
• ‘Mörfi’ kanunu.
9.2 İnsan Performansı ve Tahditler 1 2 2
• Görme;
• İşitme;
• Bilgi işleme;
• Dikkat ve algılama;
• Hafıza;
• Kapalı yer fobisi ve fiziksel erişim.
9.3 Sosyal Psikoloji 1 1 1
• Sorumluluk: bireysel ve grup;
• Motivasyon ve motivasyonsuzluk;
• Yoğun baskı;
• Kültür sorunları;
• Ekip çalışması;
• İdare, yöneticilik ve liderlik.
9.4 Performansı Etkileyen Hususlar 2 2 2
• Sağlıklılık-canlılık / sıhhat;
• Stres: şahsi ve işle ilgili;
• Zamana bağlı baskı ve son bitirme zamanları;
• İş yükü: aşırı iş ve az iş yüklenmeleri;
• Uyku ve yorgunluk, vardiyalı çalışma;
• Alkol, ilaç, uyuşturucu kullanma.
9.5 Fiziksel Çevre 1 1 1
• Gürültü ve duman;
• Aydınlatma;
• İklim ve hararet;
• Hareket ve sarsıntı;
• İş çevresi.
9.6 Görevler 1 1 1
• Fiziksel iş;
• Tekrarlanan görevler;
• Göz kontrolleri;
• Karmaşık sistemler.
9.7 İletişim 2 2 2
• Dahili ve çalışma grupları (timler) arası;
• İşlem yazma ve kayıt tutma;
• Güncellik, süreklilik;
• Bilgileri dışarı yayma.
9.8 İnsan Hatası 1 2 2
• Hata modelleri ve yöntemleri;
• Bakım işlemlerindeki hata tipleri;
• Hatalara bulaşma (örneğin: kazalar)
• Hatalardan sakınma ve yönetme.
9.9 İşyerindeki Tehlikeler 1 2 2
• Tehlikelerin tanınması ve önlenmesi;
• Acil durumların yönetimi.
MODÜL 10. HAVACILIK KANUNLARI
10.1 Yönetmeliklerin Çerçevesi 1 1 1
• Enternasyonal Sivil Havacılık Kuruluşunun etkileri (rolü);
• Joint Aviation Authorities (JAA)’in rolü;
• JAA ye tam üye otoritelerin rolü;
• JAA’ye aday üye otoritelerin rolü;
• ‘Joint Airworthiness’ Gereksinimleri: JAR–OPS, JAR–145, JAR–66, JAR–147 ve JAR-Maintenance aralarındaki ilişkiler.
• Diğer Havacılık Otoriteleri ile ilişkiler.
10.2 JAR–66 – Certifying Staff – Maintenance 2 2 2
• SHY-66 (JAR–66) nın detaylı olarak anlaşılması.
10.3 JAR–145 Onaylı Bakım Kuruluşları 2 2 2
• JAR-145 in detaylı olarak anlaşılması.
10.4 JAR–OPS Ticari Hava Taşımacılığı :
a) Genel 1 1 1
• Havayolu İşletme Sertifikaları;
• İşleticinin Sorumlulukları;
• Taşınması gereken evraklar;
• Hava aracı plakardı (işareti);
b) Altbölüm (subpart) M 2 2 2
• Bakım Sorumluluğu;
• Bakım İdaresi;
• Hava aracı Bakım Programı;
• Hava aracı Teknik ‘Log’ (kayıtları);
• Bakım Kayıtları ve ‘Log Book’ lar;
• Kaza/Olay Raporlamaları.
10.5 Hava aracı Sertifikasyonu
a) Genel – 1 1
• Sertifikasyon kuralları: JAR-23/25/27/29 gibi;
• Tip sertifikasonu;
• İlave Tip sertifikasyonu;
• JAR-21 tasarım/imalat kuruluş onayları.
b) Dokümanlar – 2 2
• Uçabilirlik (airworthiness) sertifikası;
• Kayıt (registration) sertifikası;
• Gürültü sertifikası;
• Ağırlık tablosu;
• Radyo istasyon lisansı ve onayı.
10.6 ‘JAR–Maintenance’ 2 2 2
(Uygulamaya girdikten sonra)
10.7 Ulusal ve Enternasyonal Gereksinimler
a) 1 2 2
• Bakım Programları, Bakım usulleri ve kontrolları;
• ‘Master Minimum Equipment List’,’Minimum Equipment List’, ‘Dispatch Deviation List’;
• ‘Airworthiness Directive’ ler;
• ‘Servis Bulletin’ ler, imalatçıların servis bilgileri;
• Modifikasyonlar ve tamiratlar;
• Bakım dokümanları: ‘maintenance manual’, ‘structural repair manual’,‘illustrated parts catalogue’, v.s.
b) – 1 1
• Uçabilirlilik (airworthiness) in sürekliliği;
• Test uçuşları;
• ETOPS, bakım ve dispaç (yer işletme) gereksinimleri;
• Bütün Hava koşullarında İşletme, Kategori 2/3 operasyonları ve asgari ekipman gereksinimleri.
MODÜL 11. UÇAK AERODİNAMİĞİ
GÖVDE (YAPI) VE SİSTEMLER
11.1Uçuş Teorisi
11.1.1 Uçak Aerodinamiği ve Uçuş Kumandaları 1 2 –
• Aşağıda belirtilenlerin Çalışma ve Etkileri: dönme (roll) kumanda: eleron ve spoylerler; yunuslama-aşağı/yukarı (pitch) kumanda: elevatör, stabilatör, değişken oranlı stabilizeler ve kanardlar; sapma-sağ/sol (yaw) kumanda: dümen (rudder) sınırlayıcılar (limiter);
• ‘Elevon’ lar, ‘ruddervator’ lar kulanımı ile kumanda;
• Yüksek kaldırma düzenleri, ‘slot’, ‘slat’, ‘flap’, ‘flaperon’ lar;
• Sürükleme sağlıyan düzenler, ‘spoiler’ler, kaldırma damperleri, hız kesiciler;
• Kanat ‘fence’ nin etkileri; testere dişli hücum kenarları (leading edge);
• Vortex jeneratörleri, ‘stall’ aksamı (wedge) veya ‘leading edge’ düzenleri ile sınır tabakaları (boundary layer) kumandaları;
• ‘Trim tab’lerin, denge ve anti-denge (leading) ‘tab’ ler, servo ‘tab’ ler, yaylı ‘tab’ ler, kütlesel balans, kumanda yüzey ‘bias’ı, aerodinamik balans panelleri.
11.1.2 Yüksek hız uçuşları 1 2 –
• Ses hızı, ses-altı (subsonic) uçuş, ‘transonic’ uçuş,‘supersonic’ uçuş, Mach sayısı, kritik Mach sayısı, sıkıştırılabilme, şok dalga, aerodinamik ısınma, yüzey kuralı;
• Yüksek süratli hava araçlarında motor girişindeki hava akışını etkileyen unsurlar;
• Kritik Mach sayısında geri-süpürme (sweepback) nin etkileri.
11.2 Gövde yapıları - Genel Hususlar
a) 2 2 –
• Yapısal güçlülük (strength) için uçabilirlilik (airworthiness) gereksinimleri;
• Yapısal sınıfalandırmalar, birincil, ikincil ve üçüncül ;
• Hataya karşılık emniyetli (fail safe), emniyetli ömür, hasar toleransı hususları;
• Bölge ve istasyon tanımlama sistemleri;
• ‘Stress’, dayanma, eğilme, kompresyon, kesilme, burulma, çekme, çevresel stres, yorulma;
• Boşaltma ve havalandırma imkanları;
• Sistem montaj gerekleri;
• Yıldırımdan koruma imkanları;
b) 1 2 –
• Aşağıdakilerin yapısal yöntemleri: stres görmüş yüzeyli gövde, ‘former’ ler, ‘stringer’ ler, ‘longeron’lar, ‘bulkhead’ler, ‘frame’ ler, ‘doubler’ ler, döşeme yapıları, kuvvetlendiriciler, yüzey işleme yöntemleri, korozyona karşı koruma, kanat, ‘empennage’ ve motor bağlantıları;
• Yapı bağlantı teknikleri: perçinleme, vidalama, yapıştırma (bonding);
• Yüzey koruma yöntemleri, krom kaplama, anotlama, boyama gibi;
• Yüzey temizliği;
• Gövde simetrisi: ayar metodları ve simetri kontrolleri.
11.3 Gövde yapıları – Uçaklar
11.3.1 ‘Fuselage’ (ATA 52 / 53 / 56) 1 2 –
• Yapı ve tazyikli bostikleme (sealing);
• Kanat, stabilize, ‘pylon’ ve ‘undercarriage’ bağlantıları;
• Koltuk yerleşimleri ve kargo yükleme sistemi;
• Kapılar: yapısı, mekanizmaları, çalışma ve emniyet tertipleri;
• Pencere ve rüzgar-koruma yapıları ve mekanizmaları.
11.3.2 Kanatlar (ATA 57) 1 2 –
• Yapıları;
• Yakıt depolama;
• İniş takımları, ‘pylon’, kumanda yüzeyleri ve yüksek kaldırma/sürüklenme bağlantıları.
11.3.3 Stabilizeler (ATA 55) 1 2 –
• Yapıları;
• Kumanda yüzey bağlantıları.
11.3.4 Uçuş Kumanda Yüzeyleri (ATA 55/57) 1 2 –
• Yapı ve bağlantılar;
• Dengeleme – kütle ve aerodinamik.
11.3.5 ‘Nacelles/Pylons’ (ATA 54) 1 2 –
• Yapı;
• Yangın duvarları;
• Motor bağlantıları.
11.4 Air Conditioning ve Kabin Basınçlandırma (ATA 21)
11.4.1 Hava girişi 1 2 –
• Hava giriş kaynakları, motordan hava temini, APU ve yer (ikmal) arabası;
11.4.2 Air Conditioning 1 3 –
• Air Conditioning sistemleri;
• Hava çevirimi ve buhar çevirimi makinaları;
• Dağıtım sistemleri;
• Akış, hararet ve nem ayar sistemleri.
11.4.3 Basınçlandırma 1 3 –
• Basınçlandırma sistemleri;
• Kumanda (control) ve göstergeler, kumanda ve emniyet valfleri dahil;
• Kabin basınç ayar kumandaları.
11.4.4 Emniyet ve ikaz düzenleri 1 3 –
• Koruma ve ikaz düzenleri.
11.5 Aletler/Aviyonik Sistemleri
11.5.1 Aletli Sistemler (ATA 31) 1 2 –
• ‘Pitot static’: altimetre, sürat saati, dikey sürat saati;
• Jiroskopik: suni ufuk, durum (attitude) direktörü, yön indikatörü, ufki durum indikatörü (HSI), dönüş yatış müşiri, dönüş koordinatörü.
• Pusulalar: doğrudan okumalı,uzaktan okumalı
• Hücum açısı göstergesi, ‘stall’ ikaz sistemleri;
• Diğer uçak sistem göstergeleri.
11.5.2 Aviyonik Sistemler 1 1 –
• Aşağıda belirtilenlerin, sistem donanım ve çalışma temel bilgileri:
Otomatik uçuş (ATA 22), İletişim (ATA 23), Navigasyon Sistemleri (ATA 34).
11.6 Elektrik Gücü (ATA 24) 1 3 –
• Bataryalar, montajı ve çalışmaları;
• DC güç üretimi;
• AC güç üretimi;
• ‘Emergency’ –acil- güç üretimi;
• Voltaj regülasyonu;
• Güç dağıtımı;
• Inverter’ler, transformatörler, doğrultucular;
• Devre korunması;
• Harici/Yer güç.
11.7 Ekipmanlar ve Döşemeler (ATA 25) 2 2 –
a)
• ‘Emergency’ ekipman gereksinimleri;
• Koltuklar, kemerler ve kayışlar.
b) 1 1 –
• Kabin içi yerleşim;
• Ekipman yerleşimi;
• Kabin mefruşat yerleşimi;
• Kabin eğlendirme ekipmanı;
• Mutfak (galley) yerleşimi;
• Kargo taşıma ve kaldırma ekipmanı;
• Hava merdivenleri
11.8 Yangın Koruma (ATA 26) 1 3 –
• Yangın ve duman yakalama ve ikaz sistemleri;
• Yangın söndürme sistemleri;
• Sistem testleri.
11.9 Uçuş Kumandaları (ATA 27) 1 3 –
• Ana kumandalar: ‘aileron’,‘elevator’, ‘rudder’, ‘spoiler’;
• Trim kumandası;
• Aktif yük kumandası
• Yüksek kaldırma düzenleri;
• Lift dump, hız frenleri.
• Çalışma sistemleri: manuel, hidrolik, pnömatik, elektrik, joy-stik;
• Suni hissetme, ‘yaw damper’, ‘mach trim’, dümen limiter’i, fırtına kilitlemesi;
• Dengeleme ve ‘rigging’;
• ‘Stall’ koruma sistemleri,
11.10 Yakıt Sistemleri (ATA 28) 1 3 –
• Sistem donanımı;
• Yakıt tankları;
• Besleme sistemleri;
• Boşaltma, havalandırma ve tahliye etme;
• Çapraz besleme ve aktarma (transfer);
• Göstergeler ve ikazlar;
• Yakıt alma ve yakıt boşaltma;
• Yakıt sistemlerinin uzunlamasına dengelenmesi
11.11 Hidrolik Güç (ATA 29) 1 3 –
• Sistem donanımı;
• Hidrolik sıvılar;
• Hidrolik rezarvuar’lar ve akümülatörler;
• Basınçlı oluşum: elektrik, mekanik ve pnömatik;
• Acil işlem basınç oluşumu;
• Basınç kumandası;
• Güç dağıtımı;
• Gösterge ve ikaz sistemleri;
• Diğer sistemlerle ilişkiler.
11.12 Buz ve Yağıştan Korunma (ATA 30) 1 3 –
• Buz oluşumu, sınıfları ve belirlenmeleri;
• Buzlanmayı önleyen sistemler: elektrik, sıcak hava ve kimyasal;
• Buz çözücü sistemler: elektrik, pnömatik ve kimyasal;
• Yağmur silecek ve temizleme;
• ‘Probe’ların ve ‘drain’ yerlerinin ısıtılması.
11.13 İniş Takımları (ATA 32) 2 3 –
• Yapıları, şok emme (shock absorbing);
• Açılma ve toplanma sistemleri: normal ve acil durumlar;
• Endikasyon ve ikaz;
• Tekerlekler, frenler, ‘antiskid’ ve oto-frenleme
• Lastikler;
• Yer direksiyon (steering).
11.14 Işıklar (ATA 33) 2 3 –
• Harici: navigasyon, iniş, taxi, buz;
• Dahili: kabin, kokpit, kargo;
• Acil durum.
11.15 Oksijen (ATA 35) 1 3 –
• Sistem düzeni: kokpit, kabin;
• Kaynaklar, depolama, yükleme ve dağıtım;
• İkmal ayar;
• Endikasyonlar ve ikazlar.
11.16 Pnömatik/Vakum (ATA 36) 1 3 –
• Sistem düzeni;
• Kaynaklar: motor/APU, kompresörler, rezervuarlar, yer ikmal;
• Basınç kontrol;
• Dağıtım;
• Endikasyonlar ve ikazlar;
• Diğer sistemlerle bağlantılar.
11.17 Su/Atık (ATA 38) 2 3 –
• Su sistem düzeni, besleme, dağıtım, ikmal ve boşaltma;
• Tuvalet sistem düzeni,yıkama/boşaltma, ikmal
• Korozyonla ilgili hususlar.
11.18 Kabin Bakım Sistemleri (ATA 45) 1 2 –
• Merkez bakım kompüterleri;
• Data yükleme sistemi;
• Elektronik kütüphane sistemi;
• Baskı işlemi;
• Yapının gözlenmesi (hasar toleransı gözlenmesi)
MODÜL 12. HELİKOPTER AERODİNAMİĞİ, GÖVDE (YAPI) VE SİSTEMLER
12.1 Uçuş Teorisi – Döner Kanat Aerodinamiği 1 2 –
• Terimler,
• Jiroskopik hareketin etkileri;
• Tork reaksiyonu ve doğrusal kumanda;
• Kaldırma simetrisizliği, ‘Blade’ ucu ‘stall’ı;
• Eğilme yorumları ve düzeltilmesi;
• ‘Coriolis’ etkisi ve giderilmesi;
• ‘Vortex’ halka durumu, güç ayarı, aşırı ‘pitch’ yapma;
• Oto-rotasyon;
• Yer etkisi
12.2 Uçuş Kumanda Sistemleri 2 3 –
• Sayklik(lövye) kumanda;
• Kollektif kumanda;
• ‘Swashplate’ (blade bağlantısındaki)
• ’Yaw’ kumandası: Anti-tork kumanda,
kuyruk rotoru, ‘bleed’ hava;
• Ana rotor kafası: Tasarım ve çalışma özellikleri;
• ‘Blade’ damperleri: fonksiyon ve yapısı;
• Rotor ‘blade’leri: ana ve kuyruk ‘blade’ yapıları ve bağlantıları;
• Trim kumanda, sabit ve ayarlı ‘stabiliser’ ler;
• Sistemin çalışması: manuel, hidrolik, elektrik, ve joy-stik;
• Suni hissetme;
• Dengeleme ve ‘rigging’ (ayarlar).
12.3 ‘Blade Tracking’ ve Vibrasyon Analizi 1 3 –
• Rotor ayarı;
• Ana ve kuyruk rotor ‘tracking’i;
• Statik ve dinamik dengeleme;
• Vibrasyon tipleri: vibrasyon giderme yöntemleri
• Yer rezonansı.
12.4 Transmisyonlar 1 3 –
• Dişli kutular, ana ve kuyruk rotorları,
• Kavramalar, serbest tekerlek üniteleri ve rotor freni.
12.5 Gövde Yapıları 2 2 –
a)
• Yapısal kuvvetler (dayanıklılık) için uçabilirlik (airworthiness) gereksinimleri;
• Yapısal sınıflandırma, birinci, ikinci ve üçüncü;
• Hatadan arınmış, emin ömürlü, hata tolerans olguları,
• Bölgesel ve istasyon tanımlama sistemleri;
• Stres, dayanma, eğilme, kompresyon, kesilme, burulma, çekme, çevresel stres, yorulma;
• Boşaltma ve havalandırma imkanları;
• Sistem montaj gerekleri;
• Yıldırım koruma imkanları
b) 1 2 –
• Yapım yöntemleri: stres li gövde dış yüzeyi, ‘former’lar, ‘stringer’lar, ‘lonjeron’ lar; ‘bulkhead’, ‘frame’ler, ‘doubler’lar, ‘strut’ lar, ‘tie’ lar, ‘beam’ ler, döşeme yapıları, kuvvetlendirme yöntemleri, yüzey kaplama ve korozyona karşı koruma;
• ‘Pylon’, ‘stabiliser’ ve ‘undercarriage’ bağlantıları;
• Koltuk yerleşimleri;
• Kapılar: yapım, mekanizma, çalışma ve emniyet düzenleri;
• Pencereler ve rüzgarlık (windscreen) yapıları;
• Yakıt depolama;
• Yangın duvarları;
• Motor bağlantıları;
• Gövde birleştirme teknikleri: perçinleme, vidalama, yapıştırma (bonding);
• Yüzeysel koruma yöntemleri, kromlama, anotlama, boyama;
• Yüzey temizliği;
• Gövde simetriliği: ayar yöntemleri ve simetri kontrolları.
12.6 ‘Air Conditioning’ (ATA 21)
12.6.1 Hava ikmali 1 2 –
• Hava ikmal kaynakları, motor ‘bleed havası’ ve yer arabası dahil.
12.6.2 Air Conditioning 1 3 –
• ‘Air conditioning’ sistemleri;
• Dağıtım sistemleri;
• Akış ve sıcaklık kumanda sistemleri;
• Koruma ve ikaz sistemleri.
12.7 Aletler/Avionik Sistemleri
12.7.1 Aletler Sistemleri (ATA 31) 1 2 –
• ‘Pitot static’: altimetre, sürat saati, dikey sürat saati;
• Jiroskopik: suni ufuk, durum (attitude) direktörü, yön indikatörü, ufki durum indikatörü (HSI), iniş yatış müşiri, dönüş koordinatörü.
• Pusulalar: doğrudan okumalı,uzaktan okumalı
• Vibrasyon gösterge sistemleri – HUMS;
• Diğer hava aracı sistem endikasyonu.
12.7.2 Aviyonik Sistemleri 1 1 –
• Aşağıda belirtilen, sistem donanım ve çalışma temel bilgileri:
Otomatik uçuş (ATA 22);
İletişim (ATA 23);
Navigasyon Sistemleri (ATA 34).
12.8 Elektrik Gücü (ATA 24) 1 3 –
• Bataryalar, yerleşim ve çalışmaları;
• DC güç oluşması. AC güç oluşması;
• ‘Emergency’ (acil) güç oluşması;
• Voltaj regülasyonu, Devre korunması
• Güç dağıtımı;
• Inverter’ler, transformatörler, doğrultucular;
• Harici/Yer güç.
12.9 Ekipmanlar ve Mefruşat (ATA 25) 2 2 –
a)
• ‘Emergency’ ekipman gereksinimleri;
• Koltuklar, aksesuarlar ve kayışlar.
• Kaldırma sistemleri.
b) 1 1 –
• Acil durum yüzdürme sistemleri;
• Kabin içi yerleşim;
• Ekipman yerleşimi;
• Kabin mefruşat yerleşimi;
12.10 Yangın Önleme (ATA 26) 1 3 –
• Yangın ve duman yakalama ve ikaz sistemleri;
• Yangın söndürme sistemleri;
• Sistem testleri.
12.11 Yakıt Sistemleri (ATA 28) 1 3 –
• Sistem donanımı;
• Yakıt tankları;
• Besleme sistemleri;
• Boşaltma, havalandırma ve ‘drain’ etme;
• Çapraz besleme ve aktarma (transfer);
• Göstergeler ve ikazlar;
• Yakıt alma ve yakıt boşaltma;
12.12 Hidrolik Güç (ATA 29) 1 3 –
• Sistem donanımı;
• Hidrolik sıvılar;
• Hidrolik rezarvuar’lar ve akümülatörler;
• Basınçlı oluşum: elektrik, mekanik ve pnömatik;
• Acil işlem basınç oluşumu;
• Basınç kumandası;
• Güç dağıtımı;
• Endikasyon ve ikaz sistemleri;
• Diğer sistemlerle ilişkiler.
12.13 Buz ve Yağmur’dan Korunma (ATA 30) 1 3 –
• Buz oluşumu, sınıfları ve belirlenmeleri;
• Buzlanmayı önleyen Buz-çözen sistemler: elektrik, sıcak hava ve kimyasal;
• Yağmur silecek ve kaldırma;
• ‘Probe’ ların ve ‘drain’ yerlerinin ısıtılması.
12.14 İniş Takımları (ATA 32) 2 3 –
• Yapıları, amortisman (shock absorbing);
• Açılma ve toplanma sistemleri: normal ve acil durumlar;
• Endikasyon ve ikaz;
• Tekerlekler, lastikler, frenler;
• Yer direksiyon (steering);
• İniş kayakları, su iniş şamandıraları.
12.15 Işıklar (ATA 33) 2 3 –
• Harici: seyrüsefer, iniş, taksi, buz;
• Dahili: kabin, kokpit, kargo;
• Acil durum.
12.16 Pnömatik/Vakum (ATA 36) 1 3 –
• Sistem düzeni;
• Kaynaklar: motor/APU, kompresörl rezervuarlar, yer ikmal;
• Basınç kontrol;
• Dağıtım;
• Endikasyonlar ve ikazlar;
• Diğer sistemlerle bağlantılar.
MODÜL 13. HAVA ARACI AERODİNAMİĞİ, GÖVDE VE SİSTEMLER
13.1 Uçuş Teorisi
a) Hava aracı Aerodinamiği ve Uçuş Kumandaları – – 1
• Aşağıda belirtilenlerin Çalışma ve Etkileri: yan (roll) kumanda: eleron ve spoylerler; aşağı/yukarı (pitch) kumanda: elevatör, stabilatör, değişken konum satabilizerleri ve kanardlar; sağ/sol (yaw) kumanda: dümen (rudder) sınırlayıcılar (limiter);
• ‘Elevon’ lar ‘ruddervator’ lar ile kumanda;
• Yüksek kalkış düzenleri, ‘slot’,‘slat’,‘flap’lar;
• Sürükleme sağlıyan düzenler, ‘spoiler’ler, kaldırma damperleri, hız kesiciler;
• ‘Trim tab’ler, servo ‘tab’ler, kumanda yüzey bias’ ların çalışmaları ve etkileri.
b) Yüksek hız uçuşları – – 1
• Ses hızı, ses-altı (subsonic) uçuş, ‘transonic’ uçuş, ‘supersonic’ uçuş,
• Mach sayısı, kritik Mach sayısı.
c) Döner Kanat Aerodinamiği – – 1
• Terimler;
• Sayklikl, kollektif ve anti-tork kumandaların çalışma ve etkileri.
13.2 Gövde yapıları - Genel Hususlar
a) – – 1
• Yapısal sistemlerin temelleri
b) – – 2
• Bölge ve istasyon tanımlama sistemleri;
• Elektrik (bonding) irtibatı;
• Yıldırımdan koruma imkanları;
13.3 Oto-uçuş (Autoflight) (ATA22) – – 3
• Otomatik uçuş kumandalarının temelleri, çalışma prensipleri ve akış terimleri dahil;
• Kumanda sinyal işlemi;
• Çalışma modları: yana (roll), aşağı-yukarı (pitch) ve sağa-sola (yaw) ;
• ‘Yaw damper’ ler;
• Helikopterlerde stabilite arttırma sistemi;
• Otomotik trim kumandası;
• Otopilot navigasyonuna yardımcı devreler;
• ‘Autothottle’ sistemleri;
• Otomatik iniş sistemleri: prensipler ve kategoriler, çalışma modları, yaklaşma, ‘glideslope’, yer, ‘go-around’, sistem monitorları ve arıza durumları.
13.4 Komünikasyon / Navigasyon (ATA23/34) – – 3
• Radyo dalga yayınlarının temelleri, antenler, transmisyon hatları, komünikasyon (iletişim), alıcı ve vericiler;
• Aşağıdaki sistemlerin çalışma prensipleri:
– Çok yüksek frekans (VHF) komünikasyonu;
– Yüksek frekans (HF) komünikasyonu;
– ‘Audio’;
– ‘Emergency Locator Transmitter’ ler;
– ‘Cockpit’ Ses Kaydedici;
– Çok Yüksek Frekans Omnidireksiyonel Menzil (VOR)’;
– Otomatik Yön Bulma (ADF);
– Aletli İniş Sistemi (ILS);
– Mikro-Dalga İniş Sistemi (MLS);
– Uçuş Yönlendirici Sistemler (FDR);
– Uzaklık Ölçüm Ekipmanı (DME);
_ Çok Alçak Frekans ve Hiperbolik navigasyon
_ (VLF/Omega);
– Doppler navigasyon;
– Bölgesel navigasyon, RNAV sistemleri;
– Uçuş İdare Sistemleri (FMS);
– Global Konum Sistemi (GPS), Global
Navigasyon Uydu Sistemleri (GNSS) ;
– Atalet Navigasyon Sistemi (INS);
_ Hava Trafik Kumanda (ATC) transponder, Yardımcı gözetim Radar’ ı ;
– Trafik İkaz ve Çarpışmayı Önleme Sistemi (TCAS);
– Hava korunma radar’ı;
– Radio altimetre;
– ARINC komünikasyon ve bildirme
13.5 Electrik Gücü (ATA 24) – – 3
• Bataryalar yerleşim ve çalışmaları;
• DC güç (kaynak) oluşması;
• AC güç (kaynak) oluşması;
• Emergency güç jenerasyonu;
• Voltaj regülasyonu;
• Güç dağılımı;
• Inverter’ler, transformatörler, doğrultucular;
• Devre koruma;
• Harici/Yer gücü.
13.6 Ekipmanlar ve Mefruşat (ATA 25) – – 3
• Elektronik ‘emergency’ techizat gereksinimleri;
• Kabin eğlendirme ekipmanı.
13.7 Uçuş Kumandaları (ATA 27)
a) – – 1
• Ana kumandalar: ‘aileron’,‘elevator’, ‘rudder’, ‘spoiler’;
• Trim kumandası;
• Aktif yük kumandası
• Yüksek kaldırma düzenleri;
• Kaldırma boşaltım, hız frenleri.
• Sistemlerin çalışmaları: manuel, hidrolik, pnömatik;
• Suni hissetme, ‘yaw damper’, ‘mach trim’, dümen limiter’i, fırtına kilitlemesi;
• ‘Stall’ koruma sistemleri,
b) – – 2
• Sistemin çalışması: elektrik, joy-stik.
13.8 Enstrüman Sistemleri (ATA 31) – – 2
• Sınıflandırma;
• Atmosfer;
• Terimler;
• Basınç ölçme cihazları ve sistemler;
• Pitot statik sistemleri;
• Altimetreler;
• Dikey hız indikatörleri;
• Hava hız indikatörleri;
• Mach-metreler;
• İrtifa belirtme / ikaz sistemleri;
• ‘Air data computer’ ler;
• ‘Instrument pneumatic’ sistemleri;
• Doğrudan basınç okuma ve hararet göstergeleri ;
• Hararet gösterge sistemleri;
• Yakıt miktar gösterge sistemleri;
• Jiroskopik prensipler;
• Suni ufuklar;
• ‘Slip’ göstergeleri;
• Yönlendirici jiroskoplar;
• ‘Ground Proximity Warning’ Sistemleri;
• Pusula sistemleri;
• Uçuş Bilgi Kayıt (FDR) sistemleri;
• Elektronik uçuş enstrüman sistemleri;
• Enstrüman ikaz sistemleri, ana ikaz sistemleri ve merkezi ikaz panelleri dahil;
• ‘Stall’ ikaz sistemleri ve hücum açısı indikasyon sistemleri;
• Titreşim (vibration) ölçü ve indikasyonu.
13.9 Işıklar (ATA 33) – – 3
• Harici: navigasyon, iniş, taxi, buz;
• Dahili: kabin, kokpit, kargo;
• Acil durum.
13.10 Kabin Bakım Sistemleri (ATA 45) – – 2
• Merkez bakım kompüterleri;
• Data yükleme sistemi;
• Elektronik kütüphane sistemi;
• Baskı işlemi;
• Yapısal gözlenim (hasar toleransı gözlenmesi)
MODÜL 14. İTKİ
14.1 Türbinli Motorlar
a) – – 1
• Turbojet, turbofan, turboşaft ve turbo-pervane motorların yapısal aranjmanları ve çalışmaları.
|
08 Ocak 2009, 21:56:34
TÜM UÇAKÇILARIN DİKKATİNE!! SHY 66 SINAV TALİMATI (Lisans İle İlgili Her Şey!!)
Havacılık ile ilgili dökümanlar
« 1 2 3 4 »
